Partycjonowanie dysku to podział przestrzeni dysku twardego na odrębne obszary zwane partycjami (woluminami). Każda partycja stanowi osobną część, tak jakby była osobnym dyskiem. Wizualnie mamy tego obraz w oknie Mój komputer.
Cele partycjonowania:
- instalacja kilku systemów na dysku
- przechowywanie na każdej partycji innego typu danych np. jedna pod system, druga pod muzykę, inna do dokumentów
- uszkodzenie danych na jednej partycji nie ma wpływu na inne partycje
Rodzaje partycji:
- Primary (podstawowe)
- Extended (rozszerzona), którą dzieli się na praktycznie dowolną liczbę dysków logicznych (podpartycje).
Dysk oparty o MBR może być podzielony maksymalnie na 4 partycje, w tym jedna (koniecznie ostatnia) może (ale nie jest to konieczne) być typu Extended. Partycja Extended jest przestrzenią umowną i nie posiada przypisanej litery. Właściwymi partycjami są zlokalizowane w niej dyski logiczne.
Jedna z partycji typu Primary musi mieć status aktywnej (startowej), która umożliwia start systemu. Na niej zapisywany jest również boot loader umożliwiający uruchamianie innych systemów z dysków logicznych.
Aby partycja nadawała się do używania i zapisu danych musi zostać sformatowana w dostępnym systemie plików, określającym metody przechowywania plików jak np. wielkość klastrów, dostępne atrybuty dla plików, schemat nazw dla plików i folderów, sposoby odnajdywania zapisanych plików przy próbie ich odczytania itd. W przypadku Windows są to FAT32 i NTFS.
Wszystkie partycje na dysku zapisane są w tzw. tablicy partycji, która zawiera adres początkowego i końcowego sektora, używany system plików i tzw. flagę aktywności każdej partycji. Zamazanie jej powoduje, że kod bootstrapowy nie może przeczytać adresu pierwszego sektora partycji z zainstalowanym systemem, który nie może kontynuować swojego startu.
Tablica partycji z kolei znajduje się w Master Boot Record (MBR): główny rekord startowy / struktura zapisana w pierwszym sektorze dysku twardego (pierwsze 512 bajtów). Zawiera on: program (kod) rozruchowy (ang. bootstrap code - BT), tablicę partycji oraz krótki kod magiczny. Uruchomienie programu rozruchowego powoduje przeszukanie tablicy partycji (ang. partition table - PT) i ustalenie, która jest oznaczona jako aktywna. Jego uszkodzenie uniemożliwia rozruch komputera. Jeśli komputer ma więcej niż jeden system, w MBR znajduje się tzw. menedżer uruchamiania wyświetlający listę systemów i jego wybór.
Po wybraniu partycji aktywnej, odczytywany jest jej Boot Sector / FSBR - pierwszy sektor na każdej partycji trzymający informacje o każdej z nich.
i zawierający kod uruchamiający program (boot loader) ładujący system do pamięci RAM - Ntldr w Windows XP, BOOTMGR w Windows Vista/7, GRUB - do uruchamiania Windows i innych systemów. NTLDR, następnie po odczytaniu pliku BOOT.INI (BOOT\BCD + winload.exe w Windows Vista/7) wyświetla menu wyboru systemu lub od razu uruchamia Windows. Zależy to od liczby wpisów w BOOT.INI.
